Ne Nedir? Serigrafi ve baskı terimleri
Teklif alırken veya numune değerlendirirken karşınıza çıkan serigrafi, UV ve tampon baskı terimlerini; kullandığımız malzemeleri, mürekkep ve renk kavramlarını, süreç ve kalite kontrolü adımlarını burada sade bir dille açıklıyoruz.
Baskı Teknikleri
Serigrafi baskıBaskı Teknikleri
Serigrafi baskıda tasarım önce ışığa duyarlı emülsiyonla kalıba (eleğe) aktarılır; ragle bu kalıptan geçirilen mürekkebi ürün yüzeyine iter. Diğer tekniklere göre daha kalın ve örtücü bir mürekkep katmanı bırakır, bu yüzden koyu zeminde açık renkler de net çıkar. Düz ve hafif kavisli yüzeylerde, özellikle şişe ve kapaklarda yaygın kullanılır.
UV baskıBaskı Teknikleri
UV baskıda mürekkep ürüne aktarıldıktan hemen sonra UV lamba altından geçirilerek anında sertleştirilir (kürlenir). Bu sayede bekleme süresi olmadan sonraki üretim adımına geçilebilir ve yüzey klasik mürekkeplere göre çizilmeye, alkole ve kimyasala karşı daha dayanıklı olur. Kozmetik, kimyasal ve dezenfektan ürünlerinde sık tercih edilir.
Tampon baskıBaskı Teknikleri
Tampon baskıda mürekkep önce gravür bir kalıba (klişeye) alınır, ardından esnek silikon tampon bu deseni kalıptan kaldırıp ürün yüzeyine aktarır. Tamponun esnek yapısı, düz olmayan, girintili veya kavisli yüzeylere de baskı yapılmasına imkân tanır. Küçük logo, ölçek çizgisi ve ince tipografi gibi detaylı işlerde tercih edilir.
Yuvarlak (rotatif) baskıBaskı Teknikleri
Yuvarlak baskıda baskı kafası sabitken ürün kendi ekseni etrafında döndürülür; bu sayede desen gövde boyunca kesintisiz ve kaymadan basılır. Termos, kova, bardak gibi silindirik, konik veya hafif bombeli gövdelerde kullanılır; serigrafi veya tampon baskı yöntemiyle birlikte uygulanabilir.
Kalıp/elekBaskı Teknikleri
Serigrafi baskının temel aracıdır; ince gözenekli bir kumaş çerçeveye gerilir ve üzerine emülsiyon kaplanır. Pozlandırma işleminde desenin bulunduğu bölgeler açık kalır, geri kalanı emülsiyonla kapanır. Ragle bu açık bölgelerden mürekkebi geçirerek ürüne aktarır; her renk veya desen için ayrı bir kalıp hazırlanır.
RagleBaskı Teknikleri
Ragle, kalıbın üzerinden geçirilerek mürekkebi eleğin açık bölgelerinden ürüne aktaran lastik veya poliüretan kenarlı bir bıçaktır. Uygulanan basınç ve açı, baskının kalınlığını ve örtücülüğünü doğrudan etkiler; bu yüzden ragle ayarı seri boyunca sabit tutulur ki ilk üründen sona kadar aynı görünüm elde edilsin.
EmülsiyonBaskı Teknikleri
Emülsiyon, elek kumaşına ince bir tabaka halinde sürülen ışığa duyarlı bir kaplamadır. Üzerine desen filmi kapatılıp ışığa maruz bırakıldığında ışık alan bölgeler sertleşir; desenin bulunduğu bölgeler ise yıkanarak açılır ve mürekkebin geçeceği boşluklar oluşur. Emülsiyon kalınlığı ve pozlama süresi baskının keskinliğini belirler.
Malzeme ve Yüzey
Korona/alev işlemiMalzeme ve Yüzey
Plastik yüzeyler, özellikle PE ve PP, doğal olarak düşük yüzey enerjisine sahiptir ve mürekkep bu yüzeye zor tutunur. Korona işleminde yüzey yüksek voltajlı elektrik deşarjından, alev işleminde ise kontrollü bir alevden geçirilerek yüzey enerjisi artırılır. Bu ön işlem yapılmadan basılan mürekkep zamanla kalkabilir veya çizilebilir.
PE (polietilen)Malzeme ve Yüzey
PE, esnekliği ve darbeye dayanıklılığı nedeniyle sıkılabilir tüp, kapak ve bazı şişe gövdelerinde tercih edilen bir plastik türüdür. Yüzey enerjisi düşük olduğundan baskı öncesi korona veya alev işlemiyle hazırlanması gerekir; aksi halde mürekkep yüzeye iyi tutunmaz.
PP (polipropilen)Malzeme ve Yüzey
PP, polietilene göre daha rijit ve daha yüksek sıcaklığa dayanıklı bir plastiktir; bu nedenle kapak, kova ve bazı katı gövdeli ürünlerde tercih edilir. PE gibi düşük yüzey enerjisine sahip olduğundan baskı öncesinde korona veya alev işlemiyle yüzeyin hazırlanması gerekir.
PetMalzeme ve Yüzey
Pet, şeffaflığı, hafifliği ve darbeye dayanıklılığı sayesinde şişe üretiminde en yaygın kullanılan plastiklerden biridir. Gövde sıkıldığında baskının çatlamaması veya kalkmaması için mürekkep formülü ve kürleme süreci Pet yüzeyin esnekliğine göre ayarlanır.
Cam şişeMalzeme ve Yüzey
Cam, plastiklere göre daha sert ve kimyasal olarak nötr bir yüzey sunar; bu nedenle parfüm, serum ve kozmetik şişelerinde tercih edilir. Yüzeyi plastiğe göre daha az esnek olduğundan baskı sırasında kırılma riskine karşı ürün sabitleme ve baskı basıncı ayrıca kontrol edilir.
Mürekkep ve Renk
Pantone eşlemeMürekkep ve Renk
Pantone eşleme, müşterinin istediği kurumsal rengin bir renk kod referansıyla tarif edilip mürekkebin bu referansa göre atölyede karıştırılmasıdır. Böylece renk, tek bir baskıda değil, farklı tarihlerde basılan seriler arasında da aynı kalır. Eşleşen ton numune baskısında onaya sunulur ve üretim boyunca bu numune referans alınır.
CMYKMürekkep ve Renk
CMYK, dört ana rengin küçük noktalar halinde üst üste basılmasıyla fotoğraf gibi tam renkli ve geçişli görüntüler oluşturmayı sağlayan baskı sistemidir. Tek renk Pantone baskısının aksine, çok renkli etiket ve görsellerde tercih edilir.
Sıcak yaldızMürekkep ve Renk
Sıcak yaldızda mürekkep yerine ısıtılmış bir kalıp, metalik renkli folyo tabakasını ürün yüzeyine basınçla aktarır. Sonuç, klasik mürekkeple elde edilemeyen parlak ve metalik bir görünümdür; genellikle logo veya marka isminde vurgu unsuru olarak diğer baskı tekniklerine ek uygulanır.
Solvent bazlı mürekkepMürekkep ve Renk
Solvent bazlı mürekkepte renk pigmentleri uçucu bir çözücü içinde taşınır; mürekkep ürüne basıldıktan sonra çözücü buharlaşarak mürekkebin yüzeye tutunmasını sağlar. UV mürekkebe göre kuruması zaman alır ama bazı pürüzlü veya yağlı yüzeylerde tutunma avantajı sunabilir. Kullanılan yüzeye göre UV veya solvent bazlı mürekkep arasında seçim yapılır.
UV kürlemeMürekkep ve Renk
UV kürleme, ürüne basılan ıslak mürekkebin ultraviyole ışığa maruz bırakılarak kimyasal olarak sertleşmesidir. İşlem saniyeler içinde tamamlanır, bu yüzden basılan ürün beklemeden bir sonraki üretim adımına geçebilir. Kürlenen yüzey, kürlenmemiş mürekkebe göre çizilmeye ve kimyasala karşı daha dayanıklıdır.
Süreç ve Kalite
Kayıt (registration)Süreç ve Kalite
Çok renkli bir işte her renk ayrı bir kalıptan veya baskı biriminden basılır. Kayıt, bu renklerin ürün üzerinde birbirine göre tam istenen konumda çakışmasıdır. Kayıt kaymışsa desendeki renkler birbirinden taşar veya aralarında boşluk kalır; bu yüzden çok renkli işlerde kalıp hizalaması numune aşamasında özenle kontrol edilir.
Numune onayıSüreç ve Kalite
Numune onayı, tasarımın renk, konum ve boyut olarak müşterinin gerçek ürünü üzerine basılıp değerlendirilmesidir. Seri üretime yalnızca bu numune onaylandıktan sonra geçilir; onaylanan numune, üretim boyunca renk ve konum referansı olarak saklanır. Bu adım, kalabalık bir seride sürpriz farklılıkların önüne geçer.
Sürtünme testiSüreç ve Kalite
Sürtünme testinde basılmış yüzey belirli bir baskıyla ve tekrar sayısıyla sürtülerek mürekkebin kalkıp kalkmadığı gözlemlenir. Ürün, raftaki taşıma, el değmesi ve temizlik gibi günlük kullanımda karşılaşacağı sürtünmeye dayanıklı olmalıdır; bu yüzden sevkiyat öncesi seri üzerinden örnekleme yapılır.
TerminSüreç ve Kalite
Termin, numune onaylandıktan sonra üretim kapasitesine göre belirlenen ve müşteriyle paylaşılan teslim tarihidir. Bu tarih üretim planına göre netleştiği için süreç başladıktan sonra değişmemesi beklenir; termini etkileyebilecek revizyon talepleri mümkün olduğunca numune aşamasında çözülür.
ÖrtücülükSüreç ve Kalite
Örtücülüğü yüksek bir mürekkep, koyu renkli bir zeminde bile açık renkli bir deseni net ve zeminin rengi sızmadan gösterebilir. Serigrafi, bıraktığı kalın mürekkep katmanı sayesinde genellikle yüksek örtücülük sağlar; ince katman bırakan tekniklerde aynı sonuç için ek geçiş gerekebilir.
Tiraj/adetSüreç ve Kalite
Tiraj, bir siparişte basılacak toplam ürün adedidir; kalıp hazırlığı, mürekkep karışım miktarı ve makine planlaması bu sayıya göre yapılır. Düşük tirajlı işlerde kalıp ve hazırlık maliyeti adet başına daha yüksek bir paya sahipken, yüksek tirajlı işlerde bu maliyet adete yayılır.
Hâlâ soru mu var?
Aradığınız terimi bulamadıysanız, ürününüzü anlatın; hangi tekniğin uygun olduğunu birlikte değerlendirelim.
Terimi netleştirdiniz, sırada numune var
Ürününüzü ve istediğiniz baskı tekniğini iletin; teknik ekibimiz uygun yöntemi önersin ve numune sürecini başlatsın.
- Telefon0212 485 62 02
- E-postainfo@yildizserigrafi.com.tr
- Üretim tesisiİkitelli Organize Sanayi Bölgesi (İOSB), Biksan Sanayi Sitesi, Sosyal Tesis 2. Kat, Başakşehir / İstanbul